Voor echte Europese en democratische verkiezingen

Een echte Europese democratie is alleen mogelijk als het Europees Parlement wordt verkozen door alle Europese kiezers tijdens een echte trans-Europese verkiezing. Hiermee wordt trans-Europese legitimiteit verkregen. En hierdoor wordt het mogelijk dat het Europese Parlement de bron wordt van een echte Europese politieke wil. Een Europese wil die meer is dan alleen de kleinste gezamenlijke overeenstemming tussen de programma’s van meer dan 100 nationale partijen.
Dan en alleen dan zullen de verkiezingen van het Europees Parlement echte Europese verkiezingen zijn. Het huidige systeem is puur kiezersbedrog, die de verdrietige werkelijkheid maskeert van de monopolie van nationale partijen op het Europees politieke systeem.

Wij Europeanen en Newropeans, de eerste Europese burgerbeweging opgericht om de Europese Unie te democratiseren, eisen dat de Europese verkiezingen echt Europees en democratisch worden.
Om dit te bereiken stellen wij het volgende voor:

1. De Europese verkiezingen moeten plaatsvinden op dezelfde dag in elke lidstaat van de Europese Unie.
2. De procedure van de Europese verkiezingen moeten gelijk zijn en een grote representativiteit garanderen. Ze moeten voorkomen dat de bestaande grote partijen in het voordeel zijn door oneerlijke, partijdige en ondemocratische methoden; met name de verkiezingsmethoden en de gebruikte methodes van proportionaliteit mogen niet de bestaande grote partijen bevooroordelen of de kleine en nieuwe partijen benadelen.
3. De eis van handtekeningen (als die behouden blijft) moet hetzelfde zijn voor iedere partij van dezelfde lidstaat, het mag dus niet uitmaken of men nieuw of bestaand is. Het aantal handtekeningen moet realistisch zijn en gebaseerd om een identieke procedure binnen de EU en van toepassing zijn voor iedere partij (dus niet alleen voor nieuwe partijen).
4. De materialen die nodig zijn voor de verkiezingen moeten geheel worden gefinancierd door bij voorkeur de EU of tenminste door iedere lidstaat ; dit om echte en onbevoordeelde vertegenwoordiging te verzekeren van onafhankelijke partijen, gebaseerd op toegankelijkheid voor iedere partij.
5. De wettelijke leeftijd om deel te nemen aan de verkiezingen als kiezer of als kandidaat moet hetzelfde zijn in iedere lidstaat. Deze voorwaarde verzekert een homogene vertegenwoordiging binnen de EU.

DE SITUATIE VANDAAG

Echte Europese partijen zijn in iedere lidstaat verboden.
Zelf voor de Europese verkiezingen. Van iedere politieke partij wordt geëist dat een nationale partij wordt opgericht die wordt ingeschreven bij de daarvoor aangewezen nationale autoriteiten.
Consequenties:
 Nationale partijen blijven de meesters van het spel en beslissingen met oog voor de overkoepelende belangen van Europeanen worden nauwelijks geïmplementeerd. Europese politiek is eerst en vooral nationale politiek en iedere lidstaat verdedigt eerst het eigen nationale belang zonder gemeenschappelijke Europese visie.
 De Europese Commissie wordt aangewezen door de leiders van de staten en/of de regeringen. Iedere Europese beslissing is allereerst het gevolg van een dialoog tussen bestuurders van de lidstaten met een zeer bescheiden rol voor het Europees Parlement (dat geen recht van initiatief heeft voor nieuwe wetgeving zoals iedere echte democratie). Dit recht is het exclusieve recht van de Europese Commissie(die bestaat uit niet verkozen en aangewezen bureaucraten).

Er zijn ongeveer 110 nationale partijen (ongeveer 4 per land) met ieder een eigen programma en geen Europese coördinatie. Deze partijen worden verdeeld over 8 politieke groepen in het Europees Parlement in 2009. Iedere partij heeft een eigen persoonlijk programma dat grote verschillen laat zien tussen de landen onderling. Er is geen uitgesproken overeenstemming tussen partijen waarvan verwacht wordt dat ze dezelfde positie in het Europees parlement innemen. Hierdoor ontstaan er coalities van toevalligheden tussen groepen waarvan je verwacht dat de politiek kleur eerder tegenover elkaar zou staan dan zou verbinden.
Gevolgen :
 Een totale afwezigheid van een duidelijke politieke Europese richting en Europese burgers die zichzelf absoluut niet herkennen in de beslissingen. Deze beslissingen verwateren in een zwak Parlement tussen abstracte politieke groepen met minimale overeenkomsten.
 De mate van deelname aan het Europese verkiezingen die blijft dalen sinds de eerste verkiezingen van het Europees Parlement in 1979. Het gemiddelde van de opkomst in 1979 was 63%, in 2004 was het niet meer dan 45%. Dit is ook te zien in de grotere landen en de oprichters ; (39%, 42,7% en 43% in 2004 voor Nederland, Frankrijk en Duitsland)

Er wordt geen enkele beslissing door de lidstaten of door de Europese commissie genomen om deze complete afwezigheid van harmonisatie van de belangrijkste gebeurtenis van het Europese democratische leven te veranderen of aan te pakken; de verkiezingen voor het Europees Parlement.
Het is echt vreemd, zeker als je ziet met hoeveel energie de Europese Commissie ieder terrein van het leven van Europeanen harmoniseert ; de economie en de daaraan verbonden excessieve deregulering, civiele wetgeving, bedrijfsregels, rechtspraak, financiële rechten ….Geen enkel terrein ontsnapt aan harmonisatie behalve de belangrijkste ; het recht om echte Europese dus democratische verkiezingen te houden, de enige garantie voor een echte democratische vertegenwoordiging van de Europese burgers.
Het resultaat:
 niets verandert, er kunnen geen grote verandering plaatsvinden in de manier waarop de EU opereert, en dat veroorzaak desinteresse, wantrouwen en onvrede van een toenemend aantal burgers. En dit veroorzaakte (en zal er zeker nog meer veroorzaken) de institutionele crisis die we de afgelopen 4 jaar hebben gezien met het verwerpen van de grondwet en het doordrukken van het verdrag van Lissabon.

De barrières voor nieuwe partijen worden steeds onneembaarder

Een belangrijk kernmerk van echte democratische vertegenwoordiging is de verzekering dat er sprake is van de best mogelijke representativiteit van burgers zonder acht te slaan op de omvang van de gemeenschap die wordt vertegenwoordigd en het fysieke of financiële belang. Echter bepaalde lidstaten zijn expert geworden in het zeker stellen van de overheersing van de bestaande macht (hun eigen macht).

Belangrijkste processen die worden gebruikt
Het mees wijdverbreide systeem in de EU is het proportionele systeem. Maar door bepaalde lidstaten zijn kunstmatig verschillende niveaus van moeilijkheid gecreëerd om de overheersing van de belangrijkste nationale partijen te verzekeren.

Manier van stemmen (districten of niet)
De manier van stemmen is cruciaal. Hoe kleiner het betreffende aantal zetels, hoe groter het proportionele effect van de stemming is. Het grondgebied kunstmatig in tweeën te delen leidt tot een nadeel voor de kleinere partijen. Drie landen doen het traditiegetrouw op deze manier, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en België (in dit laatste land wordt dit gerechtvaardigd door grote regionale ongelijkheden). Frankrijk besloot deze methode toe te passen sinds de verkiezingen van 2004.

Vaste lijsten of open lijsten
Een vaste lijst is een lijst waarvoor de door de partijen bepaalde volgorde van kandidaten noodzakelijkerwijs ook de volgorde is van de verkozen kandidaten als de lijst genoeg stemmen krijgt. Een open lijst daarentegen, stelt de kiezer in staat door voorkeursstemmen de volgorde te bepalen waarin zij de kandidaten verkozen willen zien, sommige systemen maken het mogelijk om te stemmen op meerdere kandidaten, wat dus een grotere keuzevrijheid voor de kiezer betekent. Een meerderheid van de EU-lidstaten pas het systeem met een open lijst toe, sommige landen hebben uitsluitend vaste lijsten. Dit is het geval in: Duitsland, Griekenland, Portugal, Verenigd Koninkrijk, Spanje, Frankrijk, Estland, Hongarije en Polen.

De gebruikte verdelingsmethode
De ‘methode van Hondt’ bevoordeelt grotere partijen, vooral wanneer de omvang (het aantal te verdelen zetels) laag is. Deze methode wordt gebruikt door een meerderheid van de lidstaten, twee lidstaten gebruiken ook een districtensysteem: Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
De ‘Saint-Lagüe methode’ verhoogt aan de andere kant de proportionaliteit van het systeem en bevoordeelt de kleinere partijen. Het wordt vaak gebruikt in de Scandinavische landen en in Zweden voor de verkiezingen van het Europese Parlement.

De drempel tot vertegenwoordiging
Enkele lidstaten hebben een drempelwaarde geïmplementeerd om toegang te krijgen tot de volksvertegenwoordiging: 5% in Duitsland, Letland, Litouwen, Slowakije, Tsjechië en Frankrijk (voor dit laatste land zou 7% besproken worden), 3% in Griekenland, 4% in Oostenrijk en Zweden en dit word ook besproken in Italië. Wanneer de omvang belangrijk is, vooral wanneer het nationale grondgebied slecht één district is (Frankrijk van 1979 tot 1999), sluit deze drempelwaarde een lijst die genoeg stemmen krijgt om een of twee kandidaten verkozen te krijgen, uit van vertegenwoordiging.
Wanneer de omvang lager is omdat er sprake is van bijvoorbeeld kiesdistricten (Frankrijk, 2004), speelt de drempelwaarde van 5% slechts theoretisch een rol omdat het in de praktijk noodzakelijk is meer stemmen te hebben om kandidaten verkozen te krijgen. De effectieve drempelwaarde is dan hoger dan de wettelijke drempelwaarde. Voor Frankrijk is deze effectieve drempelwaarde bijvoorbeeld rond de 10 % voor een meerderheid van de districten.

Handtekeningen van burgers
Sommige landen vinden het nodig om van nieuwe partijen te vragen om een bepaalde hoeveelheid handtekeningen te verzamelen namens de burgers. Voor partijen die bij de verkiezingen al een kandidaat verkozen hebben geldt deze eis niet. Het aantal handtekeningen verschilt van een paar honderd voor Luxemburg (250) tot veel duizenden voor Roemenie (200.000). Als een paar duizend handtekeningen zoals in Duitsland (4000), zweden (1500), België (5000 voor het Vlaamse deel, 5000 voor het Waalse deel en 2000 voor het Duits sprekende deel), in Spanje (15.000 of 50 verkozen bestuurders), of 10.000, 15.000 of 20.000 in respectievelijk Slowakije, Tsjechië en Hongarije nog te verantwoorden zijn wat moeten we dan denken van 150.000 handtekeningen in Italië (30.000 per district), 130.000 in Polen (10.000 per district) of 200.000 voor Roemenie.
De kosten voor nieuwkomers zijn in deze laatste landen natuurlijk veel hoger voor een nieuwe partij in termen van menskracht en financiën. De periodes waarbinnen deze handtekeningen moeten worden verzameld zijn beperkt en de nieuwe partijen krijgen hier maar een paar maanden voor, van 6 tot 8 maanden voor de verkiezingen tot 2 maanden voor de verkiezingen. En ten slotte, de bestaande partijen worden vrij gesteld van het verzamelen van deze handtekeningen.

De kosten van de verkiezingen
In het grootste deel van de lidstaten van de Europese Unie worden de kosten van de verkiezingen (denk hierbij aan stembiljetten, oproepkaarten, stembureaus, posters) betaald door de staat. Soms wordt een borg gevraagd. Deze borg kan verschillen van €90,- in Malta tot €11.500,- in Nederland of €60.000 voor de UK. Deze bedragen krijgt de partij terug als de partij een bepaalde drempel heeft gehaald. Dit varieert tussen de 1% en 3% per land.
Twee landen zover als wij hebben kunnen vinden zijn uitzonderingen voor wat betreft de manier waarop de verkiezingen door de staat wordt bekostigd; Tsjechië waar iedere partij €10.000 moet betalen voor stembiljetten (bij 1% van de stemmen wordt dit bedrag teruggegeven) en Frankrijk waar iedere partij die mee wil doen aan de verkiezingen in de 8 districten meer dan 1 miljoen euro moet uitgeven om zelf de stembiljetten in de stembureaus te krijgen. Dit laatste land, dat zelfs een van de oprichters is van de EU, heeft ook de drempel die moet worden bereikt om deze enorme som geld terug te krijgen hoog gelegd en is met 3% verre weg de hoogste in Europa.
Hoe kan een nieuwe onafhankelijke partij de kans krijgen om de verkiezingen te bereiken onder deze condities. Is het niet een kenmerk van een democratie dat iedere partij gelijke kansen heeft om aan die democratie deel te nemen.

De leeftijd om aan de verkiezingen deel te nemen
Dit laatste punt gaat over zowel over passief als actief kiesrecht. Het is noodzakelijk dat de minimum leeftijd om te stemmen en om verkozen te kunnen worden gelijk is in alle EU lidstaten om er zeker van te zijn dat er sprake is van een homogene representativiteit in de Europese Unie.
De wettelijke leeftijd om te gaan stemmen met 18 jaar is binnen de EU vrijwel overal hetzelfde. Alleen Oostenrijk heeft de leeftijd gesteld op 16 jaar. Grote verschillen zijn er in de leeftijd voor het actieve kiesrecht. De wettelijke leeftijd om je kandidaat te stellen is 18 in 12 lidstaten, 21 jaar in 10 lidstaten, 23 jaar in 2 en 25 jaar in 3 lidstaten.

Conclusie

Als er een wedstrijd zou zijn voor de minst democratische en dus minst Europese EU lidstaat, gebaseerd op bovenstaande criteria dan zouden de winnaars de volgende landen zijn:

1. Frankrijk
2. Italië en de Engeland
3. Polen en Roemenie

De Europese verkiezingen zullen pas echt Europees en democratisch zijn als regels en procedures voor ver verkiezingen voor het Europees Parlement hetzelfde zijn in ieder lidstaat van de EU.
Deze regels en procedures moeten zo open mogelijk zijn en een grote representativiteit aanmoedigen en zorgen voor diversiteit.
Ten slotte trans-Europese partijen moeten expliciet worden erkend en toegestaan in de EU en in alle EU lidstaten! Dit is de enige conditie van een echte representatieve en dus echte Europese democratie.